Ouderschap en scheiding
Op 1 maart 2009 is de Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding in werking getreden. Hieronder een overzicht van de belangrijkste wijzigingen.
Afschaffing Flitsscheiding
De zogenaamde “flitsscheiding” is afgeschaft voor ouders van een minderjarig kind c.q. kinderen. Voor hen is het niet meer mogelijk het huwelijk door de ambtenaar van de burgerlijke stand te laten om zetten in een geregistreerd partnerschap, en vervolgens het geregistreerde partnerschap met wederzijds goedvinden te ontbinden.
Ouderschapsplan
Ouders zijn voortaan wettelijk verplicht bij scheiding een ouderschapsplan op te stellen. Het doel daarvan is dat ouders zich ervan bewust worden dat de verbroken partnerrelatie moet worden omgevormd naar een ouderrelatie, waarbij de voormalige partners alleen nog met elkaar als ouders van het kind c.q. de kinderen met elkaar verbonden zijn.
Deze verplichting geldt voor alle ouders die gezamenlijk met het gezag over het kind c.q. de kinderen belast zijn, ongeacht of zij zijn getrouwd, geregistreerd partners zijn of samenwonen. Ouders kunnen zelf, maar ook onder begeleiding van een mediator of advocaat het ouderschapsplan opstellen.
Uit een goed ouderschapsplan blijkt dat ouders afspraken hebben gemaakt en hebben nagedacht over de invulling en uitvoering van het ouderschap na scheiding. Ouders moeten in ieder geval afspraken maken over: de verdeling van de zorg- en opvoeding, de manier waarop ouders elkaar informeren en raadplegen en over de kosten van verzorging en opvoeding.
Het ouderschapsplan maakt onderdeel uit van het verzoekschrift tot echtscheiding c.q. ontbinding geregistreerd partnerschap. Het verzoek tot echtscheiding wordt niet in behandeling genomen als het ouderschapsplan ontbreekt of onvolledig is. De afspraken over de kinderen vormen niet het sluitstuk, maar juist een beginpunt voor de scheidingsprocedure. De verwachting is dat rechters hier strikt de hand aan zullen houden, tenzij er bijzondere omstandigheden zijn waardoor het opstellen van een ouderschapsplan niet mogelijk is. Omdat samenwoners zonder rechterlijke tussenkomst uit elkaar kunnen gaan, geldt voor deze groep geen sanctie. Mochten de ex-samenwoners in een later stadium in een rechtelijke procedure verwikkeld raken, worden zij alsnog door de rechter verplicht een ouderschapsplan op te stellen.
Recht op gelijkwaardige opvoeding en verzorging
Kinderen hebben recht op een gelijkwaardige opvoeding en verzorging door beide ouders. Dit betekent niet dat ouders na scheiding verplicht zijn feitelijk de zorg en opvoeding in een verhouding van 50%/50% te verdelen. Het staat de ouders vrij om een andere regeling te treffen die aansluit op hun specifieke situatie en omstandigheden.
Prioriteit levensonderhoud kinderen
Als er sprake is van een samenloop van onderhoudsverplichtingen en de onderhoudsplichtige onvoldoende draagkracht heeft om aan alle verplichtingen te voldoen hebben kinderen en stiefkinderen, niet ouder dan eenentwintig jaar, voorrang boven alle andere onderhoudsgerechtigden.
Over de uitleg van deze rechtsregel is recentelijk bij het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch door één van onze familierechtspecialisten geprocedeerd. Door het hof werd gesteld dat de prioriteit alleen betrekking heeft op de bijdrage die betaald wordt door de niet-verzorgende ouder, met andere woorden op de kinderalimentatie. Volgens onze familierechtspecialisten past het hof de rechtsregel onjuist toe. Het laatste woord is hier dan ook nog niet over gesproken en geschreven. Uiteindelijk zal uit de literatuur en jurisprudentie moeten volgen wie het bij het rechte eind heeft.
Verandert er nu veel door de inwerkingtreding van de nieuwe wet?
Ouders worden nog meer dan voorheen gestimuleerd en verplicht om bij scheiding goede afspraken te maken. De wettekst biedt perspectief om tot een meer gelijkwaardige verdeling van de zorg en opvoeding te komen, waarbij dan ook rekening wordt gehouden met de financiële consequenties daarvan.
Voor vragen of advies over (echt)scheiding, echtscheidingsbemiddeling, het maken van een ouderschapsplan, alimentatie en over andere familierechtelijke kwesties kunt u terecht bij een van onze familierechtspecialisten van Van den Boomen advocaten.
